Registers-taxonomie — overzicht
Een "register" in onze terminologie is een plek waar een document leesbaar gepresenteerd wordt — een vindplaats voor een Manifestation. Voorbeelden: officielebekendmakingen.nl (OB), CVDR, LVBB, wetten.overheid.nl, ruimtelijkeplannen.nl, een gemeente-website, een NotuBiz-instance, of een externe portal.
Het is geen handeling en geen besluit — het is een kanaal. Maar niet alle kanalen zijn juridisch gelijkwaardig, en die ongelijkheid moet structureel zichtbaar zijn in het schema.
Waarom dit hoofdstuk
De catalogus.registers was eerst voorgesteld als een platte enum (lvbb / cvdr / imro_register / ob_bijlage / gemeente_eigen / ris_bis / derivaat / extern) met een ad-hoc split tussen "wettelijk register" en "ingest-bron". Die split was AI-slop-taal — niet functioneel, vooraf-gefabriceerd zonder onderzoek, ondoorzichtig voor lezers die de aannames niet kunnen reconstrueren.
De brainstorm-correctie op 2026-05-12 leidde tot een drie-staps-onderzoek:
- OB-grens — wat valt strikt onder OB, wat valt erbuiten? Feitelijke vraag uit Bw art. 1-2 + BEP art. 3.1.
- Niet-OB registers — per concreet register: welke wet/artikel ankert de publicatie-functie, en wat is de verhouding tot een OB-bekendmaking?
- Gemeente-website als bijzonder geval — geen homogene categorie; status varieert per document-soort.
Conclusie van de taxonomie
Er zijn niet één maar drie orthogonale assen nodig om de registers correct te beschrijven:
| As | Wat het zegt |
|---|---|
| Register-identiteit | Het concrete kanaal — welke URL, welk register-systeem |
| Functie | Wat dit register doet voor dit document (bekendmaken / consolideren / aanvraag-informatie / mirror / etc.) |
| Relatie tot OB-bekendmaking | Is dit de OB zelf / verplicht naast OB / additioneel mirror / onafhankelijk / achterland |
Uitgewerkt in Drie-assen-taxonomie.
Wat dit handboek-hoofdstuk niet doet
- De taxonomie definitief vastleggen — dat hoort in een ADR (op moment van schrijven nog niet bestaand voor deze keuze; ADR-0037 noemt het als open punt).
- De catalogus seedrijen formuleren — dat gebeurt in een migratie.
- Wro/Bro/Woo gaps oplossen — dat is een corpus-uitbreiding-taak.
Wat het wel doet: de redenering en evidence vastleggen, zodat een toekomstige lezer kan zien waarom deze drie-assen-structuur is gekozen.